Als er in de laatste maanden van 2025 weinig van mij verscheen, had dat niets te maken met afstand nemen of stilvallen.
De reden is eenvoudig: ik was bezig met het schrijven van een boek. Een project dat meer tijd, concentratie en mentale ruimte vroeg dan ik vooraf had verwacht.
Ik heb het boek eerst in het Perzisch geschreven. Niet uit taalkundige trots, maar omdat het onderwerp voortkwam uit vragen die zich alleen in mijn moedertaal lieten formuleren. Daarna is de tekst samen met een vriend naar het Engels vertaald. En in de laatste stap—eerlijk gezegd—met hulp van AI naar het Nederlands gebracht. Niet om het proces te vereenvoudigen, maar om het überhaupt mogelijk te maken.
De titel van het boek is Het proces van de Spiegel.
Het boek is geen historische analyse en ook geen poging om te verdedigen of te veroordelen. Het verhaal speelt zich af in een fictieve rechtszaal, waar geen vonnis wordt uitgesproken. In plaats daarvan worden geschiedenis, collectief geheugen en wijzelf in de positie van vragen gesteld. Er wordt een spiegel voor het verleden geplaatst—niet om een comfortabel beeld te tonen, maar om zichtbaar te maken wat we steeds opnieuw bekijken en wat we liever overslaan.
Werken aan dit boek voelde minder als schrijven en meer als confronteren.
Spiegels werken nu eenmaal zo. Ze laten alleen zien wat we bereid zijn te zien. Zodra het beeld barst of ongemakkelijk wordt, ontstaat de neiging om weg te kijken.
Voor mij was dit project geen oefening in oordelen, maar in vertragen. Even pauzeren voordat we conclusies trekken. Voordat we denken dat we het geheel begrijpen. Misschien is dat ook de reden dat ik een tijdlang niets publiceerde: sommige vragen laten zich niet gemakkelijk combineren met alledaagse teksten zolang ze nog openstaan.
Dit stuk is geen handleiding om te vertellen wat u moet denken.
Het is eerder een verklaring waarom sommige verhalen onrustig maken.
Waarom bepaalde vertellingen geen geruststelling bieden.
En waarom het soms nodig is om met vragen te blijven leven, in plaats van ze snel te beantwoorden.
Na die maanden schrijf ik weer.
Niet met afgeronde conclusies,
maar met de eenvoudige overtuiging dat
sommige spiegels niet bedoeld zijn om ons mooier te laten lijken,
maar om ons te laten kijken.
