Waar ligt de grens tussen lichaamstaal lezen en mensen beoordelen?

De afgelopen dagen lees ik een boek over lichaamstaal. Over hoe we met anderen communiceren zonder ook maar één woord te zeggen. Met onze ogen, onze handen, de manier waarop we zitten, de afstand die we tot iemand bewaren en zelfs met onze stilte.

In het begin leek het onderwerp mij vrij eenvoudig. Ik dacht dat ik zou leren wat het betekent wanneer iemand zijn armen over elkaar slaat, of wat er in iemand omgaat wanneer die tijdens een gesprek wegkijkt. Maar hoe verder ik las, hoe meer ik begon na te denken over hoe snel wij mensen elkaar eigenlijk ‘lezen’.

Soms nog voordat er één woord is gesproken.

Voor mij, als iemand die vanuit Iran naar Nederland is geëmigreerd, krijgt dat nog een andere betekenis.

Wanneer je naar een ander land verhuist, denk je dat je vooral de taal van dat land moet leren. De woorden, de grammatica en de uitspraak. Maar na verloop van tijd ontdek je dat er nog een taal bestaat waarvoor je nooit officieel les hebt gehad: de taal van het lichaam.

Hoe lang je iemand aankijkt, hoeveel afstand je tijdens een gesprek houdt, hoe je een hand geeft, wanneer je zwijgt, hoeveel je glimlacht en zelfs hoe hard je praat, kan per cultuur verschillen.

Wat voor mij een teken van warmte en betrokkenheid is, kan voor iemand anders misschien te dichtbij voelen. Een stilte die voor de één respect betekent, kan door een ander als desinteresse worden ervaren.

Maar tijdens het lezen van dit boek gingen mijn gedachten nog een andere kant op.

Door mijn lichamelijke situatie is de manier waarop ik loop veranderd. Wanneer ik nu ergens binnenkom, lijkt mijn lichaam soms eerder de kamer binnen te komen dan ikzelf.

Voordat ik iets over mijn werkervaring kan vertellen, voordat iemand weet wat ik heb gestudeerd, geschreven of gedaan, heeft diegene misschien al gezien hoe ik loop.

En toen kwam er een andere vraag bij mij op:

Waar ligt de grens tussen lichaamstaal lezen en mensen beoordelen?

Lichaamstaal kan ons veel vertellen, maar nooit het volledige verhaal van een mens.

Armen over elkaar betekenen niet altijd weerstand. Misschien heeft iemand het koud. Naar beneden kijken betekent niet automatisch onzekerheid. Misschien heeft het met cultuur of karakter te maken. En iemand die langzaam of anders loopt, is niet noodzakelijk een zwakker mens.

Misschien is de belangrijkste les uit een boek over lichaamstaal daarom niet dat we moeten leren anderen sneller te lezen.

Misschien juist het tegenovergestelde:

dat we iets langzamer moeten leren oordelen.

Het lichaam spreekt. Daar twijfel ik niet aan.

Maar het lichaam is slechts een paar bladzijden uit een veel groter boek.

Als we een mens werkelijk willen leren kennen, moeten we hem ook de kans geven om zelf zijn verhaal te vertellen.