In de Shahnameh worden niet alle helden herkend aan hun zwaard.

Sommigen veroveren geen landen, doden geen monsters en hun naam wordt niet verbonden met macht.

Sommigen proberen simpelweg mens te blijven.

En misschien heeft niemand in de Shahnameh die weg zo pijnlijk afgelegd als Siavash.

Na het verhaal van Rostam en Sohrab brengt Ferdowsi ons naar een prins die vanaf het begin eerder gemaakt lijkt voor vertrouwen dan voor oorlog: Siavash.

Part1-Verhalen die ons nooit hebben verlaten

Part2-Keyumars; de eerste mens die naar de wereld keek

Part3-Zahhak; wanneer het kwaad langzaam normaal wordt

Part4-Fereydun; wanneer mensen niet langer bang zijn

Part5-Zal; het kind dat anders werd geboren

Part6-Rostam; de sterkste man die niet altijd overwon

Part7-Sohrab; wanneer het te laat is om elkaar te herkennen

Siavash is de zoon van de koning van Iran. Hij brengt zijn jeugd niet door aan het hof, maar ver weg daarvan, onder de hoede van Rostam; op een plek waar hij wijsheid, orde en menselijkheid leert.

Hij groeit op; rustig, waardig en anders.

Maar de Shahnameh herinnert ons al snel aan iets belangrijks:

de gevaarlijkste gevechten zijn niet altijd de gevechten die op een slagveld plaatsvinden.

Wanneer Siavash terugkeert naar het hof, wordt hij geconfronteerd met iets waarvoor niemand hem heeft voorbereid.

Verlangen.

Sudabeh, de vrouw van zijn vader, wordt verliefd op hem.

Siavash wijst haar af.

Niet met vernedering.
Niet met agressie.
Alleen met grenzen.

Maar we weten allemaal dat afgewezen worden niet altijd rustig eindigt.

Sudabeh beschuldigt hem.

Plotseling verandert Siavash van geliefde prins in iemand die zijn onschuld moet bewijzen.

En dan volgt een van de bekendste en vreemdste scènes uit de Shahnameh.

De vuurproef.

Om zijn zuiverheid te bewijzen, moet Siavash te paard door een muur van vuur rijden.

Wanneer we dit voor het eerst lezen, denken we misschien dat Ferdowsi een wonder beschrijft.

Maar misschien vertelt dit verhaal iets anders.

Misschien is vuur niet alleen vuur.

Misschien gaat ieder mens ooit door een eigen vuur;
een oordeel, een beschuldiging, een misverstand, of een moment waarop je iets moet bewijzen terwijl jij zelf al weet dat je onschuldig bent.

Siavash rijdt erdoorheen.

Levend.

Maar dat is niet het einde van het verhaal.

En misschien is dat wel het pijnlijkste deel van de Shahnameh.

Sommige wonden genezen niet, zelfs niet nadat de waarheid bewezen is.

Siavash blijft leven.

Maar iets in hem is veranderd.

Hij hoort niet meer thuis aan het hof.

Later vertrekt hij naar Turan; een plek die eigenlijk zijn vijand had moeten zijn, maar waar hij soms vriendelijker wordt behandeld dan in zijn eigen thuisland.

En daar ontstaat een van de meest pijnlijke vragen van de Shahnameh:

Als de plek waar je van houdt je niet accepteert, waar is dan nog thuis?

Wanneer ik het verhaal van Siavash lees, denk ik eraan hoe vroeg Ferdowsi iets begreep:

niet alle overwinningen zien er hetzelfde uit.

Soms is de grootste overwinning niet dat je wint.

Maar dat je niet verandert in datgene waartegen je hebt gevochten.

Misschien is dat waarom Siavash, ondanks dat hij geen grote veroveraar is, nog steeds een van de meest geliefde figuren van de Shahnameh is.

Omdat hij ons eraan herinnert:

zuiver blijven is niet altijd eenvoudig.

En soms is het veel moeilijker dan winnen.

In het volgende deel gaan we naar een verhaal dat uit de as van Siavash ontstaat;
het verhaal van Kay Khosrow—een koning die misschien beter dan wie dan ook begreep dat macht niet het einddoel van de mens is.